یک رهجو

چگونه خوب سوال بپرسیم؟

شاید این مطلب به صور مستقیم خیلی به موضوع قصه‌گویی یا همان storytelling ربط نداشته باشه. اما www.pointcoinstar.com اگر دقت کنیم می‌بینیم که انتهای هر داستانی که ما تعریف می‌کنیم باید بخشی رو برای ورود به موضوع اصلی ایجاد کنیم، و چه بهتر که این موضوع با یک سوال مطرح بشه. سوالی که می‌تونه سرآغاز تغییری برای افراد باشه که در حال شنیدن یا دیدن ارائه شما هستند.

اما واقعا سوال خوب چه سوالی هست؟

شاید پرسیدن سوال خوب یکی از بزرگ‌ترین هنرهای خاموش در جهان باشه. اینکه چه سوالی رو در چه زمانی و به چه شکلی مطرح کنیم، موضوعی هستش که خیلی از ما بهش توجه نمی‌کنیم، چون براش آموزش نمی‌بینیم. برای این که ببینیم چه سوالی رو باید مطرح کنیم، بهتر این هستش که با انواع پرسش آشنا بشیم.

  1. پرسش‌های مبتنی بر واقعیت: این پرسش‌ها تنها یک پاسخ صحیح دارند. برای این سؤال می‌شود از مثالی مانند “امروز برای نهار چه غذایی داری؟” استفاده کنیم. البته پاسخ دادن به این سؤال‌ها هم همیشه آسان نیست و می‌تواند چالش برانگیز باشد. بسیاری از سؤال‌ها ریاضیات را می‌تواند در این دسته قرار داد.والا این حوزه بهترین سؤال‌ها حوزه کشف کردن هستند، تا زمانی که پاسخی به پرسش‌های مطرح شده وجود داشته باشد.
  2. سؤالاتی که پاسخ آن‌ها تفسیری است و معمولاً بیش از یک پاسخ دارند: این سؤال‌ها همچنان برای پاسخ‌هایشان به شواهد و قرائن نیاز دارند و باید از آن‌ها استفاده کنند. سؤالاتی که هر فرد تفسیری جدا از آن ارائه می‌کند می‌تواند در این گروه گنجانده شود. پاسخ‌های ارائه شده به این پرسش‌ها اشتباه نیستند، ولی با توجه به تفسیر فردیِ مختلف افراد تغییر می‌کنند. در هنگام ارائه مطالب بهتر است از این سؤال‌ها مطرح شود، تا مخاطب برای پاسخ دادن به آن‌ها به محتوایی که تولید کرده‌اید (متن، فیلم، صدا و تصویر) مجدداً مراجعه کند. معمولاً این سؤال‌ها بهترین نوع سؤال برای شروع یک بحث یا کلاس هستند.
  3. سؤالات ارزشی: از این سؤالات برای پرسیدن ارزش‌های فردی، شرکتی یا اجتماعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بنابراین با توجه به نوع نگرش افراد، هیچ پاسخ اشتباهی برای آن‌ها نمی‌توان در نظر گرفت. این پاسخ‌ها به دانش افراد در گذشته و تجربیات آن‌ها بستگی دارد. از این پرسش‌ها به سختی می‌توان برای شروع بحث‌هایی که در حوزه کشف کردن هستند استفاده کرد، اما یکی از بهترین روش‌ها برای تعامل، به خصوص با افراد خجالتی یا کم حرف است.
بخوانید  داستان شما چیست؟

اما ساختار یک سؤال چگونه است؟ به طور کلی هر سؤال با کلماتی مانند “آیا، چرا، چگونه، چطور و …” آغاز می‌شود. اما تا حالا سؤال خود را این طوری آغاز کرده‌اید؟ ” به من بگید….”، “توضیح بهتر این موضوع …. ” در این حالت شما می‌توانید کنترل بیشتری روی سؤالی که می‌پرسید داشته باشید و از گرفتن یک پاسخ مثبت یا منفی خودداری کنید و پاسخ یک سؤال را به یک بحث در کلاس تبدیل نمایید.

اما نکته‌ای که وجود دارد، نحوه پرسیدن سؤال است. این موضوع از نظر روانی شاید تأثیر متفاوتی روی افراد داشته باشد. نظر شما در مورد این دو سؤال چیست؟ “چه کاری انجام دهیم تا از مردم پول بگیریم؟” و “چه کاری انجام دهید که مردم به ما پول بدهند؟”

این دو سؤال موضوع سخنرانی Amanda Palmer در TED است که حول محور صنعت موسیقی ارائه شده و در نوع خود بسیار جالب و قابل توجه است. موضوع این سخنرانی فقط قابل استفاده در صنعت موسیقی نیست و در همه حوزه‌ها تعمیم پیدا می‌کند.

با استفاده از YouthLearn و TED

۱ دیدگاه

  • سوال درست و سازنده یکی از موضوعاتی هست که بخاطر حضور در کلاس “شناخت توانایی ها” ذهن من را به خودش مشغول کرده و سعی می کنم بیشتر در این خصوص یادبگیرم و امیدوارم بیشتر در این خصوص بنویسی 🙂
    تجربه ای که من از سوال های ارزشی داشتم دقیقا این موضوع که یکی از بهترین روش‌ها برای تعامل، به خصوص با افراد خجالتی یا کم حرف است رو به من ثابت کرد، وقتی برای اولین بار سر کلاس سوم راهنمایی دانش آموزان مدرسه ای رفتیم که قرار بود بخشی از پروژه قلعه آرزوها باشند. بشدت دانش آموزان کلاس ساکت و خجالتی بودند، اما وقتی در خصوص آرزوهای بچه های صحبت های خودم را با سوالات ارزشی شروع کردم یخ بچه ها و کلاس شکست و انرژی و روحیه مشارکت بچه ها بیشتر شد.