یک رهجو

کنسرت موسیقی سنتی ژاپن

دیروز کنسرت موسیقی سنتی ژاپن در تالار اندیشه حوزه هنری برگزار شد و من به اتفاق یکی از دوستان که لطف کرد و من را به این برنامه دعوت کرده بود برای دیدن کنسرت به محل برگزاری رفتیم.

خوب خلاصه بگم. خیلی عالی بود! با توجه به اینکه من کلا شرق و فرهنگشون را دوست دارم فکر کردم فقط من خوشم اومده، اما آخر برنامه همه از خوب بودن برنامه تعریف می‌کردن و چند نفری با انگلیسی و یا ژاپنی دست و پا شکسته از مسئولین برگزاری تشکر می‌کردن. این برنامه با همکاری سفارت ژاپن در ایران، بنیاد ژاپن و حوزه هنری و توسط گروه موسا برگزار شد. در معرفی گروه موسا داخل بروشوری که داده شد نوشته بودند: ” موسا به معنای سامورایی، مبین مردم ژاپن و تصویری از مبارزانی است که بر ژاپن حکومت کرده و هنرهای رزمی را به نمایش می‌گذاشتند.”

نوازندگان برنامه ها که ۶ نفر بودند و هر دو نفر ساز مخصوص به خودشون را می زدند، از ۳ ساز، به نامهای “وادایکو – چیزی شبیه به طبل”، “سوگارو شامیسن – چیزی شبیه به تار یا سه تار” و “کوتو – چیزی شبیه به سنتور” استفاده می‌کردند.

متاسفانه نداشتن گوشی موبایل خوب باعث شد که نتونم الان اینجا از عکس‌ها یا فیلم‌های کنسرت استفاده کنم. کاش گوشیم خوب بود 🙁 اما سعی می‌کنم چند تا عکس و فیلم برای معرفی ساز‌ها و نوع موسیقی که دیدم پیدا کنم و اونها را معرفی کنم.

ساز وادایکو (طبل)

وادایکو wadaiko

کلمه تایکو – taiko در زبان ژاپنی به معنای طبل استفاده میشه و در خارج از ژاپن کلمه‌ای که بیانگر تایکو یا طیل باشه همین کلمه وادایکو هست. وادایکو با توجه به ترکیبی که که با انواع مشابه خودش در کره و چین داشته مدل‌ها و شکل‌های متنوعی داره و با توجه به منطقه‌های مختلف، طرز استفاده و شکل اون فرق می‌کنه. این تنوع باعث شده که وادایکو هم در موسیقی سنتی و هم در موسیقی عامه پسند یا همون پاپ کاربرد داشته باشه و ازش استفاده بشه. وسیله چوبی هم که روی وادایکو زده میشه و در واقع دو قطعه استوانه‌ای شکل چوبی هست را باچی – bachi میگن. در ژاپن قدیم از وادایکو در جنگها برای تهییج سپاه و یا اعلام خبر استفاده میشده.

بخوانید  از هیچ نوشتن

فیلمی درباره وادایکو (لینک دانلود)

ساز کوتو (سنتور)

کوتو koto

این ساز شبیه سنتور، در واقع یکی از سازهای زهی سنتی ژاپن هست که از ساز چینی با نام زایترز گرفته شده. کوتوتقریبا ۱۸۰ سانتی‌متر طول داره و از ۱۳ سیم تشکیل شده که زیر هر سیم پایه‌ای چوبی و متحرک قرار داره که میشه اونها را در طول هر سیم جابجا کرد. نوازنده قبل و یا هنگام نواختن ساز می‌تونه این قطعات چوبی را حرکت بده و در واقع صدای ساز خودش را کنترل کنه. برای نواختن هم سه قطعه به انگشتهای شصت، انگشت میانی و انگشت کوچک متصل میشه و توسط اونها سیمها به حرکت درمی‌آیند.

این ساز در قرن ۷ یا ۸ از چین به ژاپن وارد میشه و بیشتر در دربار نواخته میشده. این روند تا قرن ۱۷ ادامه پیدا می‌کنه. اما شخصی به نام یاشوتاسی کنجیوو(۱۶۱۴ – ۱۶۸۴) این روند عوض میشه. کنجیوو در واقع یه نوازنده ساز شامیسن بوده که قدرت بینایی نداشته. اما بر سر این موضوع که ساز کوتو را همه – چه در واقع رعیت و چه خانم‌ها – می تونند بزنند با یکی از نوازندگان دربار مسابقه‌ای میذاره و در واقع این ساز وارد بدنه جامعه ژاپن میشه. کنجوو مابقی عمر خودش را به روی بهتر کردن و تغییر دادن این ساز می‌گذارد.

متاسفانه بعد از وارد شدن موسیقی غربی و به تبع اون ابزارآلات موسیقی غربی نقش والای این ساز کم‌رنگ‌تر از گذشته شده. اما خوب نوازندگان متبحری مانند ساوایی کازو و یاگی میچیوو تونستند که ای ساز را با موسیقی پاپ و جاز ترکیب کنند و از اون به خوبی استفاده کنند.

بخوانید  برای دوستم، عسل

فیلمی کوتاه درباره کوتو (لینک دانلود)

ساز شامیسن (تار یا سه تار)

شامیسن shamisen

شامیسن از نظر طول شبیه به گیتار هست اما بالای اون ( گردن) از گیتار ساده‌تر هستش. برای بدنه اون از پوست سگ یا گربه استفاده می‌کنند. اما در قدیم از نوعی کاغذ مخصوص برای پوشش روی شامیسن استفاده می‌کردند. از ۳ سیم تشکیل شده و توسط قطعه‌ای گه در قدیم از عاج فیل و جدیدا از چوب می‌سازند نواخته میشه. این ساز هم مانند سازهای قبلی توسط شاهزاده‌ای از چین وارد ژاپن شده.

فیلمی درباره سامیسن (لینک دانلود) (divx format)

امیدوارم همونطور که گشتن تو منابع مختلف مثل ویکیپدیا، گوگل کردن و گوگل ویدئو و یاهو ویدئو و یوتیوب برای خودم مفید بوده، برای شما هم همینطور بوده باشه. :دی

نظر دهید